De enorme afvalberg die gepaard gaat met de boom in e-commerce is al jaren een doorn in het oog van zowel de sector als de beleidsmakers. Met het pilootproject ‘Bring Me Bag’ zetten bpost, Schoenen Torfs en Juttu (A.S. Adventure) nu een concrete stap richting een circulair verzendmodel. Centraal in de test: een herbruikbare verzendzak die tot honderd keer meegaat en werkt op basis van een statiegeldsysteem.
Terwijl de Belgische consument massaal de weg naar online winkelen heeft gevonden, blijft de logistieke voetafdruk een uitdaging. Dagelijks worden duizenden kartonnen dozen en plastic verzendzakken na één enkel gebruik weggegooid. Hoewel recyclagecijfers in ons land hoog liggen, blijft hergebruik de hoogste sport op de ladder van de circulaire economie. Het nieuwe initiatief ‘Bring Me Bag’ wil onderzoeken of een herbruikbaar alternatief niet alleen ecologisch, maar ook logistiek en economisch rendabel is.
Een logistieke krachttoer met partners
De test, die begin februari 2026 is opgestart en zes maanden zal lopen, is geen solo-initiatief. Het is een samenwerking tussen zwaargewichten uit de retail en logistiek. Naast bpost en retailers Torfs en Juttu, wordt het project wetenschappelijk ondersteund door de Universiteit Antwerpen en sectororganisaties zoals VIL en Fost Plus.
Het doel van deze ‘field test’ is kraakhelder: achterhalen of de Belgische consument bereid is om zijn gedrag aan te passen en of de retourstromen efficiënt genoeg georganiseerd kunnen worden. Er zijn in totaal 2.000 gestandaardiseerde zakken van duurzaam polypropyleen in omloop gebracht.
Statiegeld als katalysator
Een cruciale factor in het welslagen van herbruikbare verpakkingen is het retourpercentage. Om te voorkomen dat de zakken bij de consument op zolder belanden, introduceert Bring Me Bag een waarborgsysteem. Bij het afrekenen in de webshop kunnen klanten van Torfs en Juttu kiezen voor de herbruikbare optie. Hiervoor wordt een borg van 3,95 euro aangerekend.
Zodra de klant zijn bestelling heeft uitgepakt, kan de zak eenvoudig worden opgevouwen tot een compact pakketje ter grootte van een enveloppe. Deze kan vervolgens kosteloos worden geretourneerd via de bestaande infrastructuur van bpost: de bekende rode brievenbussen, postkantoren of afhaalpunten. Ook in de fysieke winkels van de deelnemende retailers kunnen de zakken worden ingeleverd, waarna de borg automatisch wordt teruggestort op de rekening van de klant.
Anticiperen op Europese regelgeving
De timing van dit pilootproject is niet toevallig. De Europese Commissie legt met de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) steeds strengere normen op. Tegen 2030 moeten bedrijven in diverse sectoren, waaronder e-commerce, een aanzienlijk deel van hun verzendingen in herbruikbare verpakkingen aanbieden.
Toch waarschuwen experts dat hergebruik niet blindelings de beste oplossing is. De ecologische winst hangt sterk af van het aantal rotaties en de efficiëntie van het transport. Als een zak te vaak leeg moet worden vervoerd of te snel kapotgaat, kan de CO2-impact paradoxaal genoeg hoger liggen dan die van een gerecycleerde kartonnen doos. Het onderzoek van de Universiteit Antwerpen zal deze data gedetailleerd in kaart brengen om te bepalen waar het kantelpunt ligt.
Naar een gestandaardiseerde standaard?
Voor retailers zoals Torfs past het project in een bredere duurzaamheidsstrategie. Het wegnemen van de “verpakkingsstress” bij de consument en het verkleinen van de afvalberg versterkt het merkimago. Voor de sector als geheel ligt de grootste uitdaging echter in standaardisatie. Als elke webshop een eigen, uniek retoursysteem opzet, dreigt het proces voor de consument te complex te worden. Bring Me Bag zet daarom in op een model dat schaalbaar is en door meerdere spelers gedeeld kan worden, gebruikmakend van een netwerk dat toch al dagelijks bij de mensen aan de deur komt.
De resultaten van deze zes maanden durende test zullen na de zomer van 2026 uitwijzen of de ‘Bring Me Bag’ de nieuwe standaard wordt in de Belgische pakjeswereld.
